لیبرالیزم از منظری عریان

لیبرالیزم از منظری عریان
نقد لیبرالیزم

بررسی لیبرالیزم نشان می دهد این جریان مدعی است که دو حق برای انسان قائل می باشد. در حق اولیه انسان بماهو انسان مورد توجه قرار می گیرد و از جهت محض انسان بودن است که سزاوار تامین  نیازهای اولیه می شود. مباحث حقوق بشری و امثال آن از این رویکرد نشات گرفته است.

لیبرالیزم ادعا می کند در حق اولیه، انسان پیش از آنکه مقید به هر قیدی چون ملیت، رنگ پوست، مذهب و...گردد انسانی است که به همین اعتبار  و در همین مرحله واجد حق و حقوقی می شود. در حق اولیه تمام انسان ها برابر پنداشته می شوند درحالی که در تعبیر خاص لیبرالی از حق، قدرت نقش اصلی را ایفا می کند.

حق در معنای خاص لیبرالی آن چیزی نیست که به تمام انسان ها تعلق گیرد بلکه حق، از اساس فاقد هرگونه انحصار و موجودیتی بذات، فرض می شود که فرد(نه افراد) به وسیله اراده و قدرت آن را خلق می کند. البته پر واضح است که لیبرالیزم در این رویکرد علی رغم نقد اتوپیای مارکسیزم به همان راه رفته و قائل به برابری انسان ها در استفاده از اراده آزاد شده است.

اراده تابع شرایط و امکانات است که با این وصف ادعای لیبرالیزم مبنی بر آزادی تنها در انحصار طیفی خاص از توانمندان محقق می شود. در باور لیبرالیزم این اراده و قدرت هستند که حق را به وجود می آورند و به عبارتی حق با کسی نیست بلکه توسط قدرت ایجاد می شود و قدرت پدید آورنده حق است.

از آنجا که حق با قدرت اجین شده پس قدرت، برای جولان به آزادی نیاز دارد و به این سبب شعار آزادی مکرر در میان نظریه پردازان لیبرال داخلی و خارجی به چشم می خورد. در حقیقت حامیان لیبرالیزم با عدم شفافیت در بیان مقصودشان از آزادی، شنوده را به خطا می اندازند چراکه آزادی در این جریان به این معنا است که فرد سرمایه دار و زورمند آزاد است. او آزاد است زیر دستان را در خدمت خود درآورد و حق دارد با توانی که دارد آن ها را به بندگی درآورد. البته لیبرالیزم برای طیف ضعیف هم آزادی قائل است و می گوید آزاد هستند با اراده در خدمت زورمندان به خدمت بپردازند و یا درگوشه ای از فلاکت هلاک شده و بمیرند.

این است منطق لیبرالیزم که رک، بی پرده و عریان بیان کردم و بدون اینکه در دام توهم گرفتار شوم به استناد نظریه پردازان این جریان، تحلیل خویش را ارئه کردم. بسیاری از ساده لوحان و سطحی انگاران اجتماع وقتی شعار آزادی را می شنوند آن را محدود در رها کردن غرایز، شهوات یا انتخاب نوع پوشش می پندارند درحالی که چنان چه نوشته شد لیبرال ها مقصودی کاملا منعت طلبانه از آن دارند.

لیبرال ها عنوان می کنند ما در تمام حوزه ها(مانند اخلاق) قائل به آزادی می باشیم و در واقع آنان با این کار قدرت را در تمام حوزه ها به عنوان مولد حق، معرفی می کنند. این خاصیت لیبرالیزم است که کلیدواژه هایی فریبنده برای بیان استفاده می کند چراکه اگر به وضوح و عیان مقاصد خود را عنوان نماید بسیاری از طیف های جامعه از آن اظهار انزجار می کنند.

برای نمونه در لیبرالیزم اخلاقی که نام اخلاق نیز بر آن گذاشته اند مکتبی تحت عنوان پیامدگرایی(غایت گروی) وجود دارد که در آن عملی اخلاقی محسوب می گردد که بهترین(با منفعت ترین) نتیجه را در پی داشته باشد ولو اگر آن عمل مذکور، ذاتا شر نیز باشد. فایده گرایی، اصالت سود یا یوتیلیتاریسم شاخه ای از فلسفه پیامد گرایی است که در آن اخلاق، باور و دستیابی به اصالت سود و منفعت تعریف می شود.

با این وصف مشخص شد لیبرالیزم در همان حق اولیه ای که مدعی رعایت آن است صادق نمی باشد چراکه حق اولیه با لیبرالیزم اخلاقی در تعارض کامل است. اگر جامعه لیبرال مخیر باشد بین رعایت حقوق اولیه جامعه دیگر و حق خاصی که در آن قدرت را مولد می داند، اخلاق لیبرالی حکم می کند حقوق بشر را زیر پا بگذارد و حقی که قدرت به آن ها داده را مطالبه کنند. اینکه کشورهای لیبرال از حیث تولید اسلحه و توان نظامی در صدر می باشند ریشه در اخلاق و مکتب فکری آن ها دارد که حق با زور ایجاد می شود.

با این وصف، حقوق بشر که نهادهای آن در جوامع غربی تمرکز خود را به سایر ملل اختصاص داده اند، به دلیل اینکه ذیل یک ساختار لیبرال قرار گرفته اند اهدافی کاملا غیربشری و منفعت طلبانه در سر دارند. در حقیقت نهادهای حقوق بشری امروزه در خدمت لیبرالیزم قرار دارند تا به صورت قدرت نرم و جنگ روانی برای آن ها ایجاد حق نمایند.

 به یاری خدا در یادداشت های بعدی در خصوص لیبرالیزم اقتصادی و برخی از رویکردهای تئوریزه شده آن در داخل کشور خواهم پرداخت.

                                                                                                وحید زاهد

ارسال نظر
  • - نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.
  • - لطفا دیدگاهتان تا حد امکان مربوط به مطلب باشد.
  • - لطفا فارسی بنویسید.
  • - میخواهید عکس خودتان کنار نظرتان باشد؟ به gravatar.com بروید و عکستان را اضافه کنید.
  • - نظرات شما بعد از تایید مدیریت منتشر خواهد شد